Süt ve genç daimi dişlerin tedavisi, fissür sealant ve topikal florür uygulamalarıyla bütüncül koruyucu çocuk diş hekimliği yaklaşımı.
Ne için yapılır
- Süt ve daimi dişlerde diş çürüğü (karyojenik lezyon) tedavisi
- Erken çocukluk çağı çürüğü (early childhood caries)
- Kapanış (oklüzyon) ve yer kaybı problemlerinin önlenmesi
- Travmaya bağlı süt veya daimi diş yaralanmaları
- Çürük riski yüksek çocuklarda fissür sealant uygulaması
- Topikal florür ile mine güçlendirilmesi
- Süt dişi pulpa tedavisi (amputasyon, pulpektomi) ve gerektiğinde koruyucu kron
Hazırlık
- Çocuğun davranışsal değerlendirmesi ve diş hekimi adaptasyonu (tell-show-do yaklaşımı)
- Klinik muayene ve gerektiğinde periapikal / panoramik röntgen
- Çürük risk değerlendirmesi ve beslenme/ağız hijyeni anketi
- Aileye işlem öncesi bilgilendirme ve onam
- Anksiyetesi yüksek vakalarda sedasyon veya genel anestezi seçeneklerinin değerlendirilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Süt dişlerinde tedavi prensibi diş kaybetmeden daimi dişin sürmesine alan hazırlamaktır
- Lokal anestezi (gerektiğinde topikal anestezi ile başlatılır)
- Çürük doku temizlenir ve cam iyonomer veya kompozit gibi uygun materyalle restore edilir
- Pulpa tutulumunda amputasyon veya pulpektomi yapılır; ileri vakalarda paslanmaz çelik kron uygulanır
- Fissür sealant: arka dişlerin çiğneme yüzeylerine ince koruyucu reçine uygulanır
- Topikal florür: jel, vernik veya köpük şeklinde mineye uygulanarak çürük direnci artırılır
- Yer kaybını önlemek için gerektiğinde yer tutucu (space maintainer) yerleştirilir
İşlem sonrası
- İlk 1-2 saat anestezi etkisi geçene kadar yememe ve dudak ısırmama uyarısı
- Restorasyon sonrası 24 saat çiğnenme dikkati
- Günde 2 kez yaşa uygun florürlü diş macunu ile fırçalama
- Şekerli atıştırmalık ve içecek tüketiminin azaltılması
- 6 ayda bir rutin diş hekimi kontrolü ve gerekirse florür uygulaması
- Sealant'ların düzenli olarak değerlendirilmesi ve gerekirse yenilenmesi
Riskler
- Restorasyon sonrası geçici diş hassasiyeti
- Süt dişi pulpa tedavilerinde başarısızlık ve erken diş kaybı olasılığı
- Çocuğun kooperasyon eksikliğine bağlı tedavi süresinin uzaması
- Lokal anesteziye bağlı dudak/yanak ısırılması
- Tedavi sonrası yetersiz hijyen durumunda yeni çürük gelişimi
Sıkça Sorulanlar
Süt dişlerinin tedavisi neden önemli?
Süt dişleri konuşma, çiğneme ve daimi dişlere yer hazırlama görevlerini üstlenir. Erken kayıp daimi dişlerin sürmesinde sorun yaratabilir.
Fissür sealant nedir ve kimlere uygulanır?
Sealant, arka dişlerin çiğneme yüzeyindeki derin oluklara ince bir reçine kaplama uygulanmasıdır. Genellikle 6-14 yaş arası çocuklarda çürük önleme amacıyla kullanılır.
Topikal florür uygulaması güvenli mi?
Hekim kontrolünde uygun dozda yapıldığında güvenlidir. Çürük riskine göre 3-12 ay aralıklarla tekrarlanabilir.
Çocuğum diş hekiminden korkuyor; ne yapılabilir?
Pedodontide davranış yönetimi teknikleri (tanıt-göster-uygula), nitröz oksit sedasyonu veya gerekli vakalarda genel anestezi gibi seçenekler değerlendirilebilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Kanal tedavisi
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Kanal tedavisi (endodonti) — pulpası enfekte/nekrotik dişlerin çekilmeden korunmasını sağlayan işlem.
Ortodontik tedavi
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Diş ve çene düzensizliklerinin (maloklüzyon) sabit veya hareketli aparey ile düzeltilmesi.
Diş taşı temizliği
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Diş ve dişeti yüzeyindeki plak ve diş taşı (tartar) birikiminin profesyonel olarak temizlenmesi.
Diş travması tedavisi
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Diş travması tedavisi — kırık, çatlak, lükse ve avülsiyon (yerinden çıkma) olgularında acil onarım ve uzun dönem takip.
Diş dolgusu
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Diş dolgusu — çürük temizliği sonrası kompozit veya amalgam ile diş yapısının onarılması.
Diş çekimi
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Diş çekimi — restorasyonu mümkün olmayan dişlerin lokal anestezi altında alveolden çıkarılması.
Gömülü diş çekimi
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Gömülü diş çekimi — kemik veya diş eti içinde kalmış dişlerin cerrahi yöntemle çıkarılması.
Diş implantı
Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetleri
Diş implantı — eksik dişlerin titanyum vida ve üst yapı ile fonksiyonel olarak yeniden kazandırılması.