Cildin kuruluk, kaşıntı ve döküntü ile seyreden iltihaplı hastalıklarının (egzema, dermatit) değerlendirilmesi ve aşamalı tedavisi. Tetikleyiciler belirlenir, lokal ve sistemik tedavi düzenlenir.
Ne için yapılır
- Atopik dermatit (alerjik bünyede kronik kaşıntılı egzema) tanı ve takibi
- Kontakt dermatit (alerjen veya tahriş edici madde temasına bağlı döküntü) — meslek kaynaklı veya kozmetik ilişkili
- Seboreik dermatit (saçlı deri, yüz ve göğüste yağlı pullanma)
- Numüler egzema, dishidrotik egzema (el-ayak parmaklarında su toplaması) gibi alt tipler
- Kronik kaşıntı, uyku bozukluğu ve yaşam kalitesini etkileyen kalıcı döküntüler
- Süperenfeksiyon gelişen (sızıntı, kabuklanma) egzema lezyonları
- Standart tedaviye yanıt vermeyen, sık nükseden olgularda ileri değerlendirme
Hazırlık
- Şikayetin başlangıç zamanı, tetikleyici şüphesi (yeni kozmetik, deterjan, takı, meslek teması) not edilmeli
- Mevcut kullanılan kremler, ilaçlar ve doğal ürünlerin listesi getirilmeli
- Önceki dermatoloji raporları, alerji testi sonuçları ve kan tahlilleri yanınızda olabilir
- Yama testi (patch test) planlanırsa son 1 haftadır kortizonlu krem sürmemiş olmak gerekir
- Lezyonların aktif olduğu döneme randevu alınması tanı için faydalıdır
İşlem nasıl yapılır
- Hekim, döküntünün dağılımını, şeklini ve ailede atopi öyküsünü ayrıntılı sorgular
- Cilt muayenesi büyüteç (dermatoskop) ile desteklenir; gerekirse fotoğraf ile dökümante edilir
- Tanı şüpheli ise patch testi (kontakt alerjen taraması) veya küçük cilt biyopsisi planlanabilir
- Ciddiyete göre tedavi basamaklandırılır: nemlendirici, topikal kortikosteroid, kalsinörin inhibitörü, fototerapi veya sistemik tedavi
- Tetikleyici kaçınma listesi, banyo-cilt bakım rutini ve yazılı tedavi planı verilir
- Orta-ağır olgularda dermatoloji-alerji ortak takibi planlanır
İşlem sonrası
- İlk değerlendirmeden 2-4 hafta sonra tedavi yanıtı için kontrol
- Aktif dönemden sonra haftada 2 gün sürdürüm tedavisi (proaktif yaklaşım) önerilebilir
- Topikal kortikosteroid sınıfı, süresi ve uygulama bölgesi titizlikle takip edilir (cilt incelmesi riski)
- Sistemik tedavi alan hastalarda kan tahlili kontrolleri (genellikle 1-3 ay)
- Yeni döküntü, kabuklanma veya ateş gibi enfeksiyon belirtilerinde randevu beklemeden başvuru
Riskler
- Topikal steroidlerin uzun süreli yanlış kullanımına bağlı cilt incelmesi (atrofi), damar belirginleşmesi (telenjiektazi) ve renk değişikliği
- Yüksek potansiyelli (sınıf 1-2) steroidlerin yüz ve kıvrım bölgesinde uzun kullanımı sakıncalıdır
- Steroide bağlı akne benzeri döküntü ve perioral dermatit gelişebilir
- Bakteriyel veya viral süperenfeksiyon (özellikle herpes — egzema herpetikum)
- Sistemik tedavilerde (siklosporin, metotreksat, biyolojik) kan tablosu, karaciğer/böbrek ve enfeksiyon takibi gerektirir
Sıkça Sorulanlar
Egzema bulaşıcı mıdır?
Hayır. Egzema cildin iltihaplı bir hastalığıdır, mikrobik değildir ve temas yoluyla bulaşmaz. Ancak üzerine bakteri veya virüs yerleşirse o tablo bulaşıcı olabilir.
Kortizonlu krem cildi inceltir mi?
Düşük-orta potansiyelli kremler hekim önerisiyle, sınırlı sürelerde güvenle kullanılabilir. Uzun süreli, kontrolsüz veya ince cilt bölgelerine sürülen yüksek potans steroidler atrofi yapabilir. Bu nedenle tedavi planlı verilir.
Egzema tamamen geçer mi?
Atopik dermatit kronik bir hastalıktır, çocuklarda yaşla birlikte azalabilir ancak her bünyede aynı seyretmez. Tedavi, alevlenmeleri kontrol altına almayı ve yaşam kalitesini korumayı amaçlar.
Hangi nemlendiriciyi kullanmalıyım?
Kokusuz, koruyucusu az, seramid veya üre içerikli ürünler genellikle uygundur. Kişiye özel öneri için cilt tipi ve hassasiyet değerlendirilmelidir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Akne tedavisi
Deri ve Zührevi Hastalıklar
Akne tedavisi — sivilce hastalığının evresine göre kişiselleştirilmiş tıbbi tedavisi.
Fototerapi
Deri ve Zührevi Hastalıklar
Fototerapi — kontrollü ultraviyole ışık ile cilt hastalıklarının tedavisi.
Vitiligo tedavisi
Deri ve Zührevi Hastalıklar
Vitiligo tedavisi — pigment hücrelerinin etkilendiği kronik cilt hastalığında pigmentasyon yeniden kazandırma yöntemleri.
Dermatolojik muayene
Deri ve Zührevi Hastalıklar
Dermatolojik muayene — cilt, saç ve tırnak hastalıklarının klinik değerlendirmesi.
Kriyoterapi
Deri ve Zührevi Hastalıklar
Kriyoterapi (dondurma tedavisi) — sıvı azot ile cilt lezyonlarının dondurularak tedavisi.
Dermatolojik lazer tedavisi
Deri ve Zührevi Hastalıklar
Dermatolojik lazer tedavisi — cilt hastalıklarında hedefe yönelik ışık tedavisi uygulaması.
Sedef hastalığı tedavisi
Deri ve Zührevi Hastalıklar
Sedef hastalığı (psoriasis) tedavisi — topikal, fototerapi ve biyolojik ajanlarla bireyselleştirilmiş yaklaşım.
Mantar enfeksiyonu tedavisi
Deri ve Zührevi Hastalıklar
Mantar enfeksiyonu tedavisi — dermatofit, kandida ve maya kaynaklı cilt enfeksiyonlarının tanı ve yönetimi.