Göz bebeğinin damla ile genişletilmesinin ardından özel cihazlarla retina, makula, optik sinir başı ve göz damarlarının değerlendirildiği temel göz dibi muayenesi.
Ne için yapılır
- Diyabet (şeker hastalığı) ve hipertansiyona bağlı retina değişikliklerinin (retinopati) taranması ve takibi
- Görme azalması, ışık çakmaları, uçuşan cisimler (sinekler) veya görme alanında karartı yakınması
- Aile öyküsünde glokom, makula dejenerasyonu veya retina hastalığı bulunan kişilerde tarama
- Migren, baş ağrısı, baş dönmesi nedeniyle nörolojik değerlendirmenin parçası olarak optik sinir muayenesi
- Yüksek miyopisi olan kişilerde retina yırtığı/dekolmanı riskinin değerlendirilmesi
- Göze travma sonrası retina ve göz dibi yapılarının kontrolü
- Prematüre yenidoğanlarda prematüre retinopatisi (ROP) taraması
Hazırlık
- Göz bebeğini genişleten damla (midriyatik) damlatılır; tam etki için 20-40 dakika beklenir
- Kontakt lens kullanıyorsanız muayene öncesi çıkarmanız istenir
- Yanınızda güneş gözlüğü bulundurmanız önerilir; muayene sonrası gözleriniz ışığa karşı hassas olur
- Damla sonrası yakını net görmek zorlaşacağı için araç kullanımı uygun değildir; yanınızda refakatçi bulunması faydalıdır
- Daha önce midriyatik damlaya alerji veya dar açılı glokom öykünüz varsa hekiminizi bilgilendirin
İşlem nasıl yapılır
- Damla ile göz bebeği yeterince genişledikten sonra muayeneye geçilir
- Direkt oftalmoskop, indirekt oftalmoskop veya yarık lamba ile özel mercekler kullanılarak göz dibi incelenir
- Hekim parlak bir ışık kaynağı ile retinanın merkezi (makula), çevresel retina, optik sinir ve damarları değerlendirir
- Sırasıyla farklı yönlere bakmanız istenir; bu sayede retinanın uç bölgeleri de görüntülenir
- İşlem genellikle ağrısızdır; ışığa karşı geçici rahatsızlık ve gözlerde sulanma olabilir
- Gerektiğinde fotoğraflama (fundus fotoğrafı), OCT veya floresein anjiyografi gibi ek incelemeler planlanır
İşlem sonrası
- Damla etkisiyle yakın görüş bulanıklığı ve ışığa hassasiyet 4-6 saat kadar sürer; bu süre kişiden kişiye değişebilir
- İşlem sonrası birkaç saat boyunca araç kullanmamanız ve dış ortamda güneş gözlüğü takmanız önerilir
- Bulgulara göre rutin yıllık takip, daha sık kontrol veya ileri tetkikler (OCT, anjiyografi) planlanabilir
- Diyabet ve hipertansiyon gibi sistemik hastalıkların kontrolü göz dibi sağlığı için önemlidir
- Görmede ani azalma, ağrı veya ışık çakmaları olursa muayene sonrası dahi vakit kaybetmeden başvurmanız gerekir
Riskler
- Damla sonrası 4-6 saat süren bulanık görüş, ışığa hassasiyet ve geçici yakın okuma güçlüğü
- Nadir görülen alerjik reaksiyon (kızarıklık, kaşıntı, gözde batma)
- Önceden tanı almamış dar açılı glokomda ataktan kaynaklı göz tansiyonu yükselme riski (uygun değerlendirme ile en aza indirilir)
- Geçici baş ağrısı, ağız kuruluğu ve hafif çarpıntı (damlanın sistemik etkisine bağlı, nadir)
Sıkça Sorulanlar
Damla damlatıldıktan sonra ne kadar süre bulanık görürüm?
Göz bebeğini genişleten damla sonrası bulanık görüş ve ışığa hassasiyet genellikle 4-6 saat sürer; bazı kişilerde bu süre biraz daha uzun olabilir. Bu süre boyunca araç kullanmamanız ve dışarıda güneş gözlüğü takmanız önerilir.
Göz dibi muayenesi ağrılı mıdır?
Hayır, fundoskopi ağrısız bir muayenedir. İşlem sırasında parlak ışık kaynağı nedeniyle gözlerde geçici rahatsızlık, sulanma ve ışığa karşı hassasiyet hissedebilirsiniz; ancak ağrı hissedilmez.
Hamileyim, göz dibi damlası bana zararlı olur mu?
Genel olarak göz bebeği genişleten damlalar gebelik ve emzirme döneminde sınırlı miktarda emildiğinden çoğunlukla güvenli kabul edilir; ancak özellikle ilk üç ay ve emzirme döneminde durumunuzu hekiminize mutlaka bildirmeniz gerekir. Hekim, fayda-risk dengesini gözeterek karar verir.
Diyabet hastasıyım, göz dibi muayenesi ne sıklıkla yapılmalıdır?
Diyabet hastalarında genel öneri yılda en az bir kez göz dibi muayenesi yaptırmaktır; mevcut retinopati, kan şekeri kontrolü, gebelik ve hastalığın süresine göre bu sıklık daha kısa aralıklarla planlanabilir. Sıklığı sizin için hekiminiz belirler.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
OCT
Göz Hastalıkları
OCT (optik koherens tomografi) — retina ve optik sinirin temassız, mikron düzeyinde kesitsel görüntülenmesi.
Glokom takibi
Göz Hastalıkları
Glokom takibi — göz tansiyonu hastalığında ilaç, görme alanı ve sinir takibiyle görme korunması.
Fundus floresein anjiyografi
Göz Hastalıkları
Fundus floresein anjiyografi (FFA) — retina damarlarının floresein boya ile görüntülendiği tanı testi.
Katarakt ameliyatı
Göz Hastalıkları
Katarakt ameliyatı (fakoemülsifikasyon) — bulanıklaşan göz merceğinin değiştirildiği görme kaybı tedavisi.
Göz tansiyonu ölçümü
Göz Hastalıkları
Göz tansiyonu ölçümü (tonometri) — glokom taraması ve takibi için göz içi basıncın belirlenmesi.
İntravitreal enjeksiyon
Göz Hastalıkları
İntravitreal enjeksiyon — anti-VEGF ilaçların göz içine uygulandığı retina tedavisi.
Retina dekolmanı tedavisi
Göz Hastalıkları
Retina dekolmanı tedavisi — görmenin korunması için zaman kritik, çoğunlukla pars plana vitrektomi cerrahisi.
Görme alanı testi
Göz Hastalıkları
Görme alanı testi (perimetri) — merkezi ve çevresel görme alanının harita şeklinde değerlendirilmesi.