Damardan verilen kontrast maddenin idrar yolundan atılımını seri röntgen filmleriyle izleyerek üriner sistem anatomisi ve fonksiyonunu değerlendiren yöntem; günümüzde yerini büyük ölçüde BT ürografiye bırakmıştır.
Ne için yapılır
- Tekrarlayan üriner sistem enfeksiyonları araştırılması
- Hematüri (idrarda kan) etiyolojisinin değerlendirilmesi
- Üreter taşı ve obstrüksiyon düşündüren bulgular
- Konjenital üriner sistem anomalilerinin tanısı
- Üriner sistem cerrahisi sonrası anatomik değerlendirme
- BT veya MR ürografinin yapılamadığı durumlarda alternatif inceleme
Hazırlık
- İşlemden önce 6-8 saat aç kalınması
- Bağırsak hazırlığı için bazı durumlarda hekim önerisiyle laksatif kullanılması
- Alerji öyküsü, astım, böbrek yetmezliği ve metformin kullanımının önceden bildirilmesi
- Güncel kreatinin değerinin kontrol edilmesi
- İşlem öncesi yeterli sıvı alımı; gebelik durumunda inceleme yapılmaz
İşlem nasıl yapılır
- Hasta sırtüstü röntgen masasına yatırılır; ilk olarak kontrastsız direkt grafi (skaut) çekilir
- Koldan damar yolu açılarak iyotlu kontrast madde verilir
- Kontrast madde böbreklerden süzülerek üreter ve mesaneye geçer
- Belirli aralıklarla (1, 5, 10, 15. dakikalar gibi) seri röntgen filmleri çekilir
- Mesane dolduktan sonra ve idrar yaptıktan sonra (post-miksiyon) ek filmler alınır
- İşlem genellikle 30-60 dakika sürer
İşlem sonrası
- Verilen kontrastın atılımını hızlandırmak için bol sıvı tüketilmesi önerilir
- İşlem sonrası kısıtlama yoktur, günlük yaşama dönülür
- Kontrast sonrası geç dönem alerjik reaksiyonlar nadir de olsa olabileceği için herhangi bir döküntü, kaşıntı, nefes darlığı durumunda hekime başvurulmalıdır
- Metformin kullanan hastalarda ilacın yeniden başlanma zamanı hekim tarafından belirlenir
- Bulgular genellikle BT ürografi ile doğrulanabilir
Riskler
- İyotlu kontrast maddeye karşı alerjik reaksiyon (hafif kaşıntıdan ciddi reaksiyona kadar değişebilir)
- Böbrek yetmezliği olan hastalarda kontrasta bağlı böbrek hasarı riski
- İyonize radyasyon maruziyeti (BT ürografi ile karşılaştırıldığında genellikle daha düşük)
- Tetkik öncesi yeterli açlık sağlanmamışsa görüntü kalitesinin düşmesi
- Gebelikte fetüse radyasyon maruziyeti (gebelikte yapılmaz)
Sıkça Sorulanlar
IVP yerine günümüzde hangi yöntem tercih ediliyor?
Tanısal duyarlılığı ve hızlı sonuç vermesi nedeniyle BT ürografi pek çok merkezde IVP'nin yerini almıştır. Ancak BT'nin uygun olmadığı durumlarda IVP hâlâ değerli bir yöntemdir.
İşlem ağrılı mı?
Kontrast madde verildiğinde geçici sıcaklık hissi, ağız tadında değişiklik veya bulantı olabilir; işlemin kendisi ağrılı değildir.
Tetkik ne kadar sürer?
Toplam süre kontrast atılım hızına bağlıdır; genellikle 30-60 dakika içinde tamamlanır.
Kontrast maddeye alerjim varsa yapılabilir mi?
Daha önce iyotlu kontrasta alerji öyküsü olan hastalarda işlem dikkatle değerlendirilir; gerekli görülürse alternatif yöntemler veya premedikasyon ile yapılır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
ESWL
Üroloji
ESWL (vücut dışı şok dalgasıyla taş kırma) — böbrek ve üreter taşlarının ameliyatsız parçalanması.
Üreteral stent takılması
Üroloji
Üreteral stent (DJ stent) takılması — üreterin açık tutulmasını sağlayan endoskopik işlem.
Üreteroskopi
Üroloji
Üreteroskopi (URS) — distal/orta üreter taşının endoskopik görüntüleme ve lazer ile tedavisi.
Direkt grafi
Görüntüleme Hizmetleri
Direkt grafi (röntgen / X-Ray) — kemik ve organların düşük dozda röntgen görüntülemesi.
Manyetik rezonans görüntüleme
Görüntüleme Hizmetleri
Manyetik rezonans görüntüleme (MR) — güçlü manyetik alan ve radyo dalgaları ile yumuşak doku ayrıntılı görüntülemesi.
Bilgisayarlı tomografi
Görüntüleme Hizmetleri
Bilgisayarlı tomografi (BT) — X-ışını ile vücudun ince kesitli, hızlı ve ayrıntılı görüntülenmesi.
Ultrasonografi - genel
Görüntüleme Hizmetleri
Ultrasonografi — yüksek frekanslı ses dalgaları ile yumuşak dokuların radyasyonsuz görüntülenmesi.
Abdominal ultrasonografi
Görüntüleme Hizmetleri
Abdominal ultrasonografi — karın içi organların radyasyonsuz, gerçek zamanlı ses dalgası ile incelenmesi.