Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Obezite ve metabolik sendrom yönetimi

Obezite ve metabolik sendrom — kapsamlı tıbbi değerlendirme, takip ve yaşam tarzı yönetimi.

BMI 30 ve üzeri obezite ile insülin direnci, hipertansiyon ve dislipidemi içeren metabolik sendromun tanı, izlem ve tedavi süreci.

Ne için yapılır

  • Vücut kitle indeksi (BMI) 30 kg/m² ve üzerinde olan obezite
  • BMI 25-29.9 kg/m² aralığında bel çevresi yüksek hastalar (kadınlarda ≥80 cm, erkeklerde ≥94 cm)
  • IDF kriterlerine göre metabolik sendrom (5 kriterden 3'ü pozitif: bel çevresi, açlık glukozu, trigliserid, HDL, kan basıncı)
  • Tip 2 diyabet riski yüksek prediyabetik hastalar (HbA1c 5.7-6.4)
  • Yağlı karaciğer (steatoz/NAFLD) eşlik eden ek metabolik bozukluklar
  • Polikistik over sendromu (PCOS) ile birlikte kilo kontrolü gerekli durumlar
  • Obeziteye bağlı uyku apnesi, eklem ağrıları veya kardiyovasküler risk artışı

Hazırlık

  • İlk değerlendirme öncesi 8-12 saatlik açlık (kan tahlili için)
  • Mevcut ilaç listesi ve önceki tıbbi raporların getirilmesi
  • Son bir haftalık beslenme ve fiziksel aktivite günlüğünün hazırlanması
  • Kan basıncı ve nabız ölçümü öncesi 30 dakika kafein ve sigaradan uzak durma

İşlem nasıl yapılır

  1. Detaylı tıbbi öykü ve aile öyküsü (diyabet, kalp hastalığı, tiroid)
  2. Boy, kilo, BMI, bel-kalça çevresi ve vücut yağ oranı ölçümü
  3. Açlık kan şekeri, HbA1c, lipid profili, karaciğer ve böbrek fonksiyonları, TSH, ürik asit ve insülin tahlilleri
  4. Kan basıncı izlemi ve gerekirse 24 saatlik tansiyon Holter takibi
  5. Endikasyona göre EKG, abdominal ultrason ve uyku apnesi taraması
  6. Beslenme planı, fiziksel aktivite reçetesi ve gerekiyorsa farmakoterapi düzenlemesi

İşlem sonrası

  • İlk 3 ay aylık, ardından 3 ayda bir kontrol muayenesi
  • Kilo, bel çevresi ve kan basıncı seri ölçümleri
  • 6 ayda bir kan tahlili tekrarı (HbA1c, lipid, karaciğer enzimleri)
  • Gerekli durumlarda diyetisyen, fizyoterapist ve psikolog ile çok disiplinli takip
  • Bariatrik cerrahi düşünülen hastalarda multidisipliner konsey değerlendirmesi

Riskler

  • Hızlı kilo kaybına bağlı safra taşı oluşumu
  • Çok düşük kalorili diyetlerde kas kaybı ve halsizlik
  • Antidiyabetik veya antihipertansif tedavi başlangıcında geçici yan etkiler
  • Beslenme planına yetersiz uyum durumunda metabolik parametrelerde bozulma
  • Eşlik eden hastalıklar (kalp, böbrek) varsa tedavi planının bireyselleştirilmemesi durumunda komplikasyonlar

Sıkça Sorulanlar

Metabolik sendrom tanısı nasıl konur?

Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) kriterlerine göre artmış bel çevresi başta olmak üzere yüksek trigliserid, düşük HDL, yüksek kan basıncı ve yüksek açlık glukozundan en az ikisinin daha eşlik etmesiyle (toplam 3 kriter) tanı konur.

Tek başına diyetle obezite tedavi edilebilir mi?

Hafif ve orta düzey obezitede beslenme düzenlemesi ve fiziksel aktivite kalıcı sonuç verebilir. Ancak BMI çok yüksekse veya eşlik eden hastalıklar varsa ilaç tedavisi veya cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Kilo verirken hangi tahliller takip edilmelidir?

Açlık kan şekeri, HbA1c, lipid profili, karaciğer ve böbrek fonksiyonları, B12 ve D vitamini, tiroid hormonları belirli aralıklarla kontrol edilir.

Obezite ilaçları herkese uygun mudur?

Hayır. İlaç tedavisi BMI eşik değerleri, eşlik eden hastalıklar ve kontrendikasyonlar değerlendirilerek hekim kararıyla başlanır.