Yanık sonrası gelişen skar, kontraktür ve doku kayıplarının fonksiyonel olarak yeniden yapılandırıldığı plastik cerrahi işlemi.
Ne için yapılır
- Eklem hareketini kısıtlayan yanık kontraktürleri (özellikle el, boyun, koltuk altı)
- Hipertrofik veya keloid skarlar nedeniyle ağrı, kaşıntı, fonksiyon kaybı
- Yanık sonrası saçlı deri, kaş, göz kapağı doku eksikliği
- Yanık sekeli sonrası deri yapışıklığı ve cilt elastikiyet kaybı
- Kronik açık yara veya iyileşmemiş yanık alanları
- İyileşme sonrası vücut bütünlüğünü etkileyen geniş skar alanları
Hazırlık
- Yanık iyileşmesinin tamamlandığı stabil dönemde planlama (genellikle 6-12 ay sonrası)
- Skar olgunluğunun değerlendirilmesi için fizik muayene ve fotoğraflama
- Kan tahlilleri, gerekiyorsa görüntüleme tetkikleri
- Sigara kullanımının işlemden önce bırakılması
- Kullanılan ilaçların hekim ile gözden geçirilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Genel veya bölgesel anestezi uygulanır
- Skar dokusu çıkarılır ve gerginlik gideren kesiler yapılır (Z-plasti, W-plasti)
- Eksik doku için cilt grefti veya komşu doku flebi kullanılır
- Geniş alanlarda doku genişletici (ekspander) ile aşamalı yaklaşım planlanabilir
- Doku yerleştirme sonrası dikkatli kapama ve drenaj
- Pansuman ve atel uygulaması ile işlem tamamlanır
İşlem sonrası
- İlk gün hastane veya günübirlik takip; alanın boyutuna göre 1-3 gün yatış
- Düzenli pansuman ve dikiş kontrolü (1-2 hafta)
- Skar bakımı: nemlendirici, silikon jel/yaprak, basınçlı giysi
- Fizik tedavi ve eklem mobilizasyonu erken dönemde başlatılır
- 6-12 ay süreyle skar olgunlaşması takibi
Riskler
- Enfeksiyon, kanama, hematom
- Greft veya flebin kısmen tutmaması
- Skar yenilenmesi veya hipertrofi
- Renk uyumsuzluğu ve duyu değişiklikleri
- Anestezi reaksiyonları
Sıkça Sorulanlar
Yanık rekonstrüksiyonu için doğru zaman nedir?
Yanık iyileşmesi tamamlandıktan ve skar olgunlaştıktan sonra (genellikle 6-12 ay) planlanır. Fonksiyon kısıtlayan kontraktürlerde daha erken müdahale gerekebilir.
Tek seansta tamamlanır mı?
Yanık alanının genişliği ve doku kaybına göre birden fazla seansa ihtiyaç olabilir. Aşamalı yaklaşım yaygındır.
İşlem sonrası iz kalır mı?
Skar tamamen yok olmaz; ancak boyutu, görünümü ve fonksiyonel etkisi belirgin biçimde iyileştirilebilir.
Fizik tedavi neden önemli?
Skar dokusunun yeniden büzülmesini önler, eklem hareket açıklığının korunmasına yardımcı olur.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Yara izi revizyonu
Cerrahi Poliklinik (Plastik)
Yara izi revizyonu — hipertrofik, keloid ve fonksiyon kısıtlayıcı skar dokusunun cerrahi tedavisi.
Yara bakımı ve debridman
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Yara bakımı ve debridman — kronik ve akut yaralarda ölü dokunun temizlenmesi ve iyileşmenin desteklenmesi.
Apse drenajı
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Apse drenajı — cilt ve yumuşak dokudaki iltihaplı koleksiyonların cerrahi olarak boşaltılması.
Lipom/kist eksizyonu
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Lipom ve kist eksizyonu — cilt altı yağ ve sıvı dolu lezyonların lokal anestezi altında çıkarılması.
Biyopsi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Yumuşak doku biyopsisi — şüpheli lezyonlardan tanı amaçlı doku örneği alınması işlemi.
Yanık tedavisi
Acil Sağlık Hizmetleri
Yanık tedavisi — derece, yüzey alanı ve sıvı resüsitasyonu temelli acil yaklaşım.
Port kateter takılması
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Port kateter takılması — uzun süreli damar yolu gerektiren tedavilerde cilt altına yerleştirilen kalıcı erişim sistemi.
Meme rekonstrüksiyonu
Cerrahi Poliklinik (Plastik)
Meme rekonstrüksiyonu — mastektomi sonrası meme dokusunun implant veya kendi dokuyla yeniden yapılandırılması.