Kan örneğinde ventriküllerden salınan natriüretik peptid düzeyinin ölçümü; kalp yetmezliğinin tanı, ciddiyet ve takibinde kullanılır.
Ne için yapılır
- Açıklanamayan nefes darlığı, hızlı yorulma veya egzersiz kapasitesinde azalma
- Bacaklarda şişme (ödem), karın şişliği veya gece nefes darlığı
- Akciğerde su birikmesi (pulmoner ödem) şüphesi
- Bilinen kalp yetmezliğinin ciddiyetinin değerlendirilmesi
- Tedavi yanıtının ve ilaç titrasyonunun izlenmesi
- Akut nefes darlığı ile başvuran hastada kardiyak ve pulmoner nedenlerin ayırımı
- Kalp yetmezliği için yüksek riskli hastaların taranması (diyabet, hipertansiyon)
Hazırlık
- Özel açlık gerekmez
- Mevcut kalp yetmezliği ilaçları (diüretik, ACE-i, ARB, ARNI, beta bloker) bildirilmeli
- Son egzersiz veya semptom durumu hekime aktarılmalı
İşlem nasıl yapılır
- Hasta oturur veya yatar pozisyonda hazırlanır
- Koldan ven yoluyla 5 mL kan örneği alınır
- Otomatik immünoassay yöntemi ile BNP veya NT-proBNP düzeyi ölçülür
- Sonuç hastanın yaşı, böbrek fonksiyonu ve klinik tablosu ile birlikte değerlendirilir
- Sonuçlar genellikle 30-60 dakika içinde raporlanır
İşlem sonrası
- BNP <100 pg/mL veya NT-proBNP <300 pg/mL akut kalp yetmezliğini büyük olasılıkla dışlar
- Yaşa göre NT-proBNP eşikleri: <50 yaş 450, 50-75 yaş 900, >75 yaş 1800 pg/mL üzerinde tanı destekler
- Yüksek değerlerde EKG, ekokardiyografi ve kardiyoloji konsültasyonu planlanır
- Tedavi başlandıktan sonra 1-3 ayda bir tekrar ölçüm ile yanıt değerlendirilir
- Diyaliz hastalarında ve atriyal fibrilasyonda değerlerin yorumu farklılaşır
Riskler
- Kan alma bölgesinde ağrı, morarma veya hematom
- Nadiren bayılma (vazovagal reaksiyon)
- Yaşlı, böbrek yetmezliği veya atriyal fibrilasyonda sınır değerlerin yorumlanmasında güçlük
- Obez bireylerde değerlerin gerçek seviyeden düşük çıkabilmesi
- ARNI (sakubitril/valsartan) tedavisi alan hastalarda BNP yüksek, NT-proBNP doğru değerlendirme sağlar
Sıkça Sorulanlar
BNP ile NT-proBNP arasındaki fark nedir?
İkisi de aynı pro-hormonun parçalarıdır. NT-proBNP daha uzun yarı ömürlüdür ve özellikle ARNI tedavisi alan hastalarda daha güvenilir sonuç verir. Kullanılacak test laboratuvar olanaklarına göre seçilir.
Düşük BNP/NT-proBNP kalp yetmezliği olmadığını kesin gösterir mi?
Düşük değerler akut kalp yetmezliğini büyük olasılıkla dışlar; ancak son tanı klinik bulgular ve ekokardiyografi ile birlikte konulur.
Test için aç olmam gerekir mi?
Hayır, açlık gerekmez. Test günün herhangi bir saatinde yapılabilir.
Sonuçlar ne sıklıkla tekrarlanmalı?
Tedavi başlanan veya değiştirilen hastalarda 1-3 ay aralıklarla, stabil hastalarda yıllık olarak hekim önerisine göre tekrarlanır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Troponin
Tıbbi Biyokimya
Troponin (yüksek hassasiyet hs-TnI/T) — kalp kası hasarının biyokimyasal göstergesi.
Elektrolit paneli
Tıbbi Biyokimya
Elektrolit paneli — sodyum, potasyum, kalsiyum ve magnezyum düzeylerinin kanda ölçümü.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
HbA1c
Tıbbi Biyokimya
HbA1c — son 2-3 ayın ortalama kan şekerini gösteren glikolize hemoglobin testi.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.
İdrar kültürü
Tıbbi Biyokimya
İdrar kültürü — idrarda üreyen bakterinin tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığının belirlenmesi.
Kan kültürü
Tıbbi Biyokimya
Kan kültürü — kan dolaşımındaki bakteri veya mantarın tanımlanması ve antibiyotik duyarlılığı.