Kronik obstrüktif akciğer hastalığında spirometri ile tanı, GOLD ABCD/E gruplandırması ve inhaler-rehabilitasyon temelli kapsamlı tedavi planlaması.
Ne için yapılır
- 40 yaş üstü, sigara veya mesleki maruziyeti olan kronik öksürük ve nefes darlığı
- Spirometride bronkodilatatör sonrası FEV1/FVC < 0.70 saptanması
- Tekrarlayan akciğer enfeksiyonu ve balgam çıkarma
- Egzersiz toleransında belirgin azalma
- KOAH tanılı hastalarda tedavi etkinliğinin gözden geçirilmesi
- Sık alevlenme (yılda 2 ve üzeri) öyküsü olan hastalar
- Pulmoner rehabilitasyon ihtiyacı
Hazırlık
- Mevcut ilaç listesi ve inhaler kullanım bilgisi ile başvurulması
- Sigara kullanım geçmişi (paket-yıl) ve mesleki maruziyet öyküsü
- Spirometri için bronkodilatatörlerin hekim önerisine göre kısa süreli kesilmesi
- Yakın zamandaki akciğer grafisi/BT görüntüleri varsa getirilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Detaylı solunum sistemi muayenesi ve semptom skorlaması (mMRC, CAT) yapılır
- Spirometri ile bronkodilatatör reversibilite testi gerçekleştirilir
- Alevlenme sıklığı, semptom yükü ve eşlik eden hastalıklar değerlendirilir
- GOLD A, B, E (eski C-D birleşmiş) gruplarına göre risk sınıflaması yapılır
- Sigarayı bırakma desteği, aşılama (grip, pnömokok, COVID-19) planlanır
- İhtiyaca göre bronkodilatatör (LABA, LAMA), ICS, kombinasyon inhalerleri ve pulmoner rehabilitasyon önerilir
İşlem sonrası
- İlk 4-6 haftada inhaler tekniğinin kontrol edildiği randevu
- Stabil hastalarda her 3-6 ayda bir klinik değerlendirme
- Yıllık spirometri ile hastalık ilerleyişinin izlenmesi
- Alevlenme sonrası 2-4 hafta içinde kontrol
- İleri evrede uzun süreli oksijen tedavisi ve solunum cihazları değerlendirilmesi
Riskler
- İnhaler ilaçlara bağlı ağız kuruluğu, ses kısıklığı, oral kandidiyazis
- ICS kullanımı pnömoni riskinde hafif artışla ilişkilendirilmiştir
- LABA/LAMA grubunda taşikardi, çarpıntı, idrar yapma güçlüğü olabilir
- Tedavi uyumsuzluğunda alevlenme ve hastane yatış riski
- Sigara bırakılmazsa hastalık kaçınılmaz olarak ilerler
Sıkça Sorulanlar
KOAH tedavi edilebilir mi?
KOAH kronik bir hastalıktır; tedavi semptomları azaltır, alevlenmeleri önler, yaşam kalitesini ve egzersiz kapasitesini artırır. Sigarayı bırakmak hastalık ilerlemesini yavaşlatan en etkili adımdır.
İnhaler ilaçları her gün kullanmam şart mı?
GOLD grubu B ve E hastalarda uzun etkili inhalerler düzenli kullanılır. Düzenli kullanım alevlenmeleri ve hastaneye yatışı belirgin azaltır.
Pulmoner rehabilitasyon nedir, gerekli mi?
Egzersiz, beslenme ve eğitim içeren çok yönlü programdır. Orta-ağır KOAH'ta nefes darlığını ve günlük yaşam aktivitelerini belirgin iyileştirir.
Oksijen tedavisi ne zaman gerekir?
Stabil dönemde istirahatte oksijen seviyesi belirli eşiklerin altında kalan hastalarda günlük 15 saatten uzun ev tipi oksijen tedavisi sağkalımı uzatır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Spirometri
Göğüs Hastalıkları
Akciğerlerin solunum kapasitesini ölçen, obstrüktif ve restriktif hastalıkları ayırt eden temel test.
Solunum fonksiyon testleri
Göğüs Hastalıkları
SFT/PFT ile akciğer hacim, akım ve gaz değişiminin kapsamlı değerlendirilmesi.
Nebulizatör tedavisi
Göğüs Hastalıkları
Nebulizatör tedavisi — solunum yoluyla ilaç uygulaması ile bronş açıcı ve antiinflamatuar tedavi.
Pnömoni tedavisi
Göğüs Hastalıkları
Pnömoni (zatürre) tedavisi — bakteri, virüs veya mantar kaynaklı akciğer enfeksiyonunun yönetimi.
Astım değerlendirmesi ve tedavisi
Göğüs Hastalıkları
GINA kılavuzuna göre astım tanısı, kontrol değerlendirmesi ve basamaklı tedavi yönetimi.
Akciğer kanseri taraması
Göğüs Hastalıkları
Akciğer kanseri taraması — yüksek riskli bireylerde düşük doz BT ile erken tanı programı.
Alerjik solunum yolu hastalıkları tedavisi
Göğüs Hastalıkları
Alerjik solunum yolu hastalıkları tedavisi — alerjik rinit ve astımda kanıta dayalı kademeli tedavi.
Bronşiektazi Hastalığı Tanı Tedavi Takip
Göğüs Hastalıkları
Bronşektazi tanı ve tedavi süreci — hava yollarının kalıcı genişlemesinin değerlendirilmesi ve yönetimi.