Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Alt/üst ekstremite venöz doppler

Alt/üst ekstremite venöz doppler — derin ven trombozu (DVT) tanısında öncelikli yöntem

Kol ve bacak toplardamarlarında pıhtı, yetmezlik ve akım bozukluklarını gerçek zamanlı görüntüleyen radyasyonsuz inceleme.

Ne için yapılır

  • Tek taraflı bacak veya kolda ani ağrı, şişlik, kızarıklık (derin ven trombozu, DVT şüphesi)
  • Uzun süreli yatak istirahati, ameliyat veya alçı sonrası tromboz riski değerlendirmesi
  • Kronik venöz yetmezlik, varis ve bacaklarda ağırlık hissi
  • Açıklanamayan akciğer embolisi sonrası kaynak araştırması
  • Hemodiyaliz fistülü veya santral venöz kateter takibinde tıkanıklık şüphesi
  • Gebelikte tek taraflı bacak şişliği değerlendirmesi
  • Tromboz öyküsü olan hastaların izlemi

Hazırlık

  • Özel bir hazırlık gerekmez; aç olmaya gerek yoktur
  • İnceleme bölgesini açıkta bırakacak şekilde rahat giysi tercih edilmesi
  • Önceki Doppler raporu varsa karşılaştırma için yanında getirilmesi
  • Yara, alçı veya pansuman varsa önceden bildirilmesi

İşlem nasıl yapılır

  1. Üst ekstremite incelemesinde hasta sırtüstü, alt ekstremitede sırtüstü ve gerektiğinde yüzüstü pozisyon alır
  2. İncelenecek bölgeye ses dalgalarının iletimini sağlayan jel sürülür
  3. Prob ile yüzeyel ve derin venler sistematik olarak taranır
  4. Damarlara hafif basınç uygulanarak kompresyon (sıkıştırma) testi yapılır; pıhtılı damar sıkıştırılamaz (non-kompresibilite)
  5. Renkli ve spektral Doppler ile akım yönü, hızı ve solunumla değişimi kaydedilir
  6. Yüzeyel ve derin venlerde yetmezlik açısından Valsalva ve manuel sıkıştırma testleri uygulanır
  7. İşlem 20-40 dakika sürer

İşlem sonrası

  • İşlem sonrası kısıtlama yoktur
  • Akut tromboz saptanırsa antikoagülan (kan sulandırıcı) tedavi hızlı şekilde başlatılır
  • Tedavi başlangıcında ve sonrasında izlem Doppler kontrolleri planlanabilir
  • Kronik venöz yetmezlik tespit edildiğinde kompresyon çorabı ve yaşam tarzı önerileri verilir
  • Embolinin önlenmesi için tedaviye uyum önemlidir

Riskler

  • Ultrasonografi iyonize radyasyon içermediği için bilinen bir biyolojik riski yoktur
  • Akut ağrılı bacakta kompresyon testi sırasında geçici rahatsızlık olabilir
  • Aşırı ödemli, alçılı veya çok obez bölgelerde görüntü kalitesi sınırlanabilir
  • Pelvik venlerin değerlendirilmesinde ek görüntüleme (BT/MR venografi) gerekebilir

Sıkça Sorulanlar

DVT şüphesi olan herkese yapılır mı?

Klinik değerlendirme ve D-dimer sonuçlarına göre uygun görülen hastalarda yapılır. Tek taraflı ani bacak şişliği ve ağrısı en sık endikasyondur.

İşlem ağrılı mı?

Genel olarak ağrısızdır. Akut tromboz olan hastalarda kompresyon testi sırasında hafif rahatsızlık hissedilebilir.

Tromboz çıkarsa hemen tedavi mi başlanır?

Evet. Akut DVT saptandığında klinisyen değerlendirmesiyle vakit kaybedilmeden antikoagülan tedavi planlanır.

Negatif sonuç tromboz olmadığını kesin gösterir mi?

Klinik şüphe yüksekse takip ultrason veya ek tetkikler gerekebilir. Karar klinik tabloya göre verilir.