Bilgisayarlı tomografi ile akciğerler, plevra, mediasten ve büyük damarların ince kesitlerle ayrıntılı görüntülenmesi. Akciğer hastalıklarında temel tanı aracıdır.
Ne için yapılır
- Akciğer grafisinde saptanan şüpheli nodül veya kitlenin ayrıntılı incelenmesi
- Pulmoner emboli şüphesinde BT pulmoner anjiyografi (BT anjiyo)
- Tedaviye yanıt vermeyen veya tekrarlayan pnömoni
- Kronik öksürük, hemoptizi (kanlı balgam), açıklanamayan nefes darlığı
- Bilinen akciğer kanserinde evreleme ve takip
- İnterstisyel akciğer hastalıkları (yüksek çözünürlüklü BT - HRCT)
- Toraks travması sonrası akciğer kontüzyonu, pnömotoraks değerlendirmesi
Hazırlık
- Kontrastlı tetkik planlanmışsa işlemden 4-6 saat önce yememe
- Son kreatinin (böbrek fonksiyon) sonucunun getirilmesi
- Bilinen iyot kontrast alerjisinin önceden bildirilmesi
- Diyabet ilacı metformin kullanılıyorsa hekim önerisine göre düzenleme
- Hamilelik şüphesi varsa mutlaka belirtilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Hasta sırtüstü yatırılır, kollar baş üstüne kaldırılır
- Kontrastlı çekim planlanırsa damar yolu açılır
- Hareketsiz kalmak ve verilen komutla nefes tutmak gerekir
- Cihaz hızla dönerek saniyeler içinde tüm göğüs kesitlerini alır
- Kontrast verildiğinde geçici sıcaklık ve metalik tat hissedilebilir
- Toplam çekim süresi yaklaşık 5-10 dakikadır
İşlem sonrası
- İşlem sonrası günlük aktivitelere hemen dönülebilir
- Kontrast verildiyse o gün bol su tüketilmesi önerilir
- Görüntüler radyolog tarafından değerlendirilip rapor edilir
- Akciğer nodülü saptandıysa tanımlanmış aralıklarla takip planlanır
Riskler
- BT iyonlaştırıcı radyasyon içerir; toraks BT yaklaşık 5-7 mSv doza karşılık gelir (yaklaşık 2 yıllık doğal arka plan kadar)
- Mümkün olduğunda klinik yarar/risk dengesi gözetilerek istenir
- İyotlu kontrast maddeye karşı nadiren alerjik reaksiyon gelişebilir
- Böbrek yetmezliği olan hastalarda kontrast nefropatisi riski değerlendirilir
- Hamilelikte yalnızca zorunlu durumlarda ve özel önlemlerle yapılır
Sıkça Sorulanlar
Toraks BT ile akciğer filmi (röntgen) arasındaki fark nedir?
BT, ince kesitler halinde 3 boyutlu görüntü sunarak küçük nodülleri ve damar yapısını çok daha ayrıntılı gösterir. Röntgen ise hızlı bir genel taramadır.
Kontrast madde mutlaka gerekli midir?
Endikasyona bağlıdır. Pulmoner emboli, damar veya kitle değerlendirmesinde kontrast gerekir; bazı akciğer protokollerinde (HRCT, düşük doz tarama) kontrast verilmez.
Düşük doz akciğer BT taraması nedir?
Yüksek riskli sigara içicilerinde akciğer kanseri taraması için kullanılan, standart BT'ye göre belirgin daha düşük dozlu bir protokoldür.
Çekim ne kadar sürer?
Hasta hazırlığı dahil 10-15 dakika, gerçek çekim süresi yalnızca birkaç saniyedir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Kontrastlı BT
Görüntüleme Hizmetleri
Kontrastlı BT — iyot bazlı kontrast madde ile damar ve organların ayrıntılı değerlendirildiği bilgisayarlı tomografi.
Bilgisayarlı tomografi
Görüntüleme Hizmetleri
Bilgisayarlı tomografi (BT) — X-ışını ile vücudun ince kesitli, hızlı ve ayrıntılı görüntülenmesi.
BT anjiyografi
Görüntüleme Hizmetleri
BT anjiyografi — atardamarların iyot kontrastı ve ince kesit BT ile ayrıntılı haritalandığı non-invaziv damar görüntülemesi.
Plevral ponksiyon
Göğüs Hastalıkları
Plevral ponksiyon (torasentez) — akciğer zarındaki sıvının iğne ile boşaltılması ve incelenmesi.
Direkt grafi
Görüntüleme Hizmetleri
Direkt grafi (röntgen / X-Ray) — kemik ve organların düşük dozda röntgen görüntülemesi.
Alt/üst ekstremite venöz doppler
Görüntüleme Hizmetleri
Alt/üst ekstremite venöz doppler — derin ven trombozu (DVT) tanısında öncelikli yöntem
Port kateter takılması
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Port kateter takılması — uzun süreli damar yolu gerektiren tedavilerde cilt altına yerleştirilen kalıcı erişim sistemi.
Panoramik diş röntgeni
Görüntüleme Hizmetleri
Panoramik diş röntgeni — tüm çene, dişler ve çevre yapıları tek görüntüde değerlendiren düşük doz radyografi.