Diyabet takibi

Tip 1 ve Tip 2 diyabetli bireylerde kan şekerinin hedeflenen düzeyde tutulması, organ hasarının önlenmesi ve tedavinin bireyselleştirildiği uzun süreli izlemdir.

Ne için yapılır

• Yeni tanı konulmuş Tip 1 veya Tip 2 diyabet
• Açlık kan şekeri 126 mg/dL ve üzeri ya da HbA1c %6.5 ve üzeri olan bireyler
• Gestasyonel (gebelik) diyabeti öyküsü ve sonrasında metabolik takip
• Çok susama, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kaybı, görme bulanıklığı gibi şikayetler
• Diyabet öncesi (prediyabet) durum: bozulmuş açlık glikozu veya glikoz tolerans bozukluğu
• Mevcut diyabet tedavisinin etkinlik ve yan etki kontrolü, ilaç düzenlenmesi
• Diyabete eşlik eden göz, böbrek, sinir ve kalp komplikasyonlarının taranması

Hazırlık

• Açlık kan şekeri veya tokluk şekeri istenmesi planlanıyorsa hekiminizin önerisine göre 8-12 saat aç gelin
• Evde glukoz takibi yapıyorsanız son 1-2 haftanın ölçüm kayıtlarını getirin
• Sürekli glukoz izleme cihazı (CGM) kullananlar cihaz raporunu paylaşabilir
• Mevcut tüm ilaçlar ve insülin tipleri (uzun-kısa etkili) ile dozları listelenmelidir
• Önceki HbA1c, lipid profili, böbrek fonksiyonu, göz ve ayak değerlendirmesi raporları getirilebilir

İşlem nasıl yapılır

1. Hekim, şikayetler, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite ve ilaç uyumunu değerlendirir
2. Kilo, bel çevresi ve kan basıncı ölçülür; ayak muayenesi yapılır
3. Gerekli görülen kan ve idrar tetkikleri (HbA1c, lipid, kreatinin, mikroalbümin) planlanır
4. Hedef HbA1c bireyselleştirilir; kişiye özgü tedavi (oral antidiyabetik, GLP-1, insülin) düzenlenir
5. Hipoglisemi (düşük şeker) belirtileri ve acil müdahale yöntemleri anlatılır
6. Beslenme, egzersiz, sigara bırakma ve gerekirse diyetisyen yönlendirmesi yapılır

İşlem sonrası

• Hedefe ulaşılana kadar 1-3 ay aralıklı kontrol; stabil dönemde 3-6 ayda bir HbA1c
• Yıllık göz dibi muayenesi (diyabetik retinopati taraması)
• Yıllık böbrek fonksiyonu ve idrarda mikroalbümin değerlendirmesi
• Yıllık ayak muayenesi (nöropati ve dolaşım kontrolü)
• Aşılama planı (yıllık grip, pnömokok, hepatit B) ve diş sağlığı takibi

Riskler

• Hipoglisemi (düşük kan şekeri) — özellikle insülin veya sülfonilüre kullananlarda terleme, titreme, bilinç bulanıklığı
• Uzun vadede kontrolsüz şeker; göz, böbrek, sinir, kalp ve damar hasarı riskini artırır
• Bazı ilaçlarda mide-bağırsak yakınmaları, kilo değişikliği veya nadir ciddi yan etkiler
• Diyabetik ayak yarası ve enfeksiyon — uygun ayakkabı ve günlük ayak kontrolü ile azaltılabilir
• Akut komplikasyonlar (ketoasidoz, hiperozmolar durum) tedaviye uyumsuzlukta gelişebilir

Sıkça Sorulanlar

İlgili Bilgiler

İlgili Tıbbi Hizmetler

Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.