Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

İnflamatuar barsak hastalığı tedavisi

İBH tedavisi — Crohn hastalığı ve ülseratif kolitte alevlenme kontrolü ve uzun süreli remisyon için bireyselleştirilmiş tedavi.

Crohn hastalığı ve ülseratif kolitte iltihabi alevlenmeyi kontrol altına alan, remisyonu sürdüren ve komplikasyonları azaltan çok basamaklı tedavi yaklaşımı.

Ne için yapılır

  • Ülseratif kolit tanısı alan hastalar (kalın bağırsak iç tabakasında sürekli iltihap)
  • Crohn hastalığı tanısı alan hastalar (sindirim sisteminin herhangi bir bölümünde derin iltihap)
  • Tekrarlayan ishal, karın ağrısı ve kanlı dışkılama yakınmaları
  • Açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve büyüme geriliği (çocuklarda)
  • İBH'ye eşlik eden eklem, cilt, göz veya karaciğer tutulumu
  • Önceki tedaviye yanıtsız ya da bağımlı kalan alevlenmeler
  • Cerrahi sonrası remisyonun korunması

Hazırlık

  • Tanı için kolonoskopi, biyopsi, görüntüleme (BT/MR enterografi) ve laboratuvar testleri yapılır
  • Hastalığın tipi, yaygınlığı ve şiddeti değerlendirilir (Crohn vs ülseratif kolit ayrımı)
  • Aktif enfeksiyon (ör. tüberküloz, hepatit) taranır; biyolojik tedavi öncesi gereklidir
  • Aşı durumu (özellikle hepatit B, pnömokok, grip) güncellenir
  • Beslenme, demir ve B12 eksiklikleri değerlendirilir

İşlem nasıl yapılır

  1. Hafif-orta hastalıkta 5-aminosalisilatlar (mesalazin) ve topikal tedaviler kullanılır
  2. Alevlenmelerde kortikosteroidler kısa süreli olarak verilir
  3. Remisyonu sürdürmek için immünmodülatörler (azatioprin, metotreksat) tercih edilebilir
  4. Orta-şiddetli olgularda biyolojik ajanlar (anti-TNF, vedolizumab, ustekinumab) ya da küçük molekül tedaviler değerlendirilir
  5. Beslenme desteği, demir/B12 yerine koyma tedavisi sağlanır
  6. Komplike olgularda (darlık, fistül, dirençli kolit) cerrahi konsültasyon planlanır

İşlem sonrası

  • Tedavi yanıtı klinik bulgular, kan testleri ve dışkı kalprotektin ile izlenir
  • Kolonoskopik kontroller hastalığın yaygınlığına göre 1-2 yılda bir önerilebilir
  • Uzun süreli ülseratif kolit veya geniş Crohn'da kolon kanseri taraması düzenli yapılır
  • Beslenme, kemik sağlığı, ruh sağlığı ve aşılama düzenli gözden geçirilir
  • Kadın hastalarda gebelik planı tedavi seçimini etkileyebilir; multidisipliner takip önerilir

Riskler

  • Kortikosteroidlere bağlı kilo artışı, kemik erimesi ve kan şekeri yüksekliği
  • İmmünmodülatör ve biyolojik tedavide enfeksiyon riski
  • Bazı biyolojik ajanlarda nadir alerjik reaksiyon ve cilt döküntüsü
  • Uzun süreli iltihaba bağlı bağırsak darlığı, fistül veya kanser riski
  • Tedaviye yanıtın zaman içinde azalabilmesi ve ilaç değişikliği gereksinimi

Sıkça Sorulanlar

İBH tamamen iyileşir mi?

İBH kronik bir hastalıktır; mevcut tedaviler hastalığı tamamen ortadan kaldırmaz ancak uzun süreli remisyon (sessiz dönem) sağlanabilir.

Crohn ve ülseratif kolit aynı şey mi?

Hayır. Ülseratif kolit yalnızca kalın bağırsağın iç tabakasını tutarken Crohn hastalığı sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü tüm duvar kalınlığı boyunca etkileyebilir.

Beslenme tedavisi yeterli olur mu?

Beslenme desteği önemli bir tamamlayıcıdır ancak çoğu hastada tek başına yeterli değildir. Doğru ilaç tedavisi ile birlikte uygulanmalıdır.

Cerrahi gerekirse hayatım nasıl etkilenir?

Cerrahi seçilmiş olgularda yaşam kalitesini belirgin biçimde artırabilir. Modern teknikler ve takiple çoğu hasta normal yaşamına devam eder.