Akciğerde kalıcı sertleşmeye yol açan ilerleyici interstisyel hastalığın HRCT, multidisipliner değerlendirme ve antifibrotik ilaçlarla yönetildiği süreçtir.
Ne için yapılır
- İlerleyici nefes darlığı ve kuru öksürük (genellikle 50 yaş üzeri)
- Akciğer dinlemesinde fine crackles (velcro raller) duyulması
- Parmak uçlarında çomaklaşma (clubbing)
- Solunum fonksiyon testinde restriktif patern ve düşük DLCO
- Açıklanamayan UIP (usual interstitial pneumonia) paterni şüphesi
- Diğer interstisyel akciğer hastalıklarının dışlanması gerekliliği
- Aile öyküsünde pulmoner fibrozis varlığı
Hazırlık
- Detaylı meslek, çevre ve ilaç maruziyeti öyküsü alınır
- Sigara kullanımı sorgulanır
- Otoimmün hastalık taraması için kan testleri
- HRCT öncesi metal eşyaların çıkarılması
- Bronkoskopi planlanırsa 6-8 saat aç olma
İşlem nasıl yapılır
- Yüksek çözünürlüklü toraks BT (HRCT) ile UIP paterni değerlendirmesi (subplevral, bazal ağırlıklı bal peteği görünümü)
- Bazı olgularda akciğer MR ile ek değerlendirme
- Solunum fonksiyon testi, DLCO ve 6 dakika yürüme testi
- Otoimmün belirteçler (ANA, romatoid faktör) ile bağ dokusu hastalığı dışlanması
- Gerekli olgularda bronkoalveoler lavaj veya cerrahi akciğer biyopsisi
- Multidisipliner kurul (göğüs hastalıkları, radyoloji, patoloji) ile kesin tanı
İşlem sonrası
- Antifibrotik tedavi: nintedanib veya pirfenidon — hastalığın ilerleme hızını yavaşlatır
- İlaç başlangıcında karaciğer enzimleri ve gastrointestinal yan etki takibi
- 3-6 ayda bir solunum fonksiyon testi ve 6 dakika yürüme testi
- Yıllık HRCT ile radyolojik takip
- Pulmoner rehabilitasyon, oksijen ihtiyacı değerlendirmesi ve aşılama (grip, pnömokok, COVID-19)
Riskler
- Antifibrotik ilaçlara bağlı bulantı, ishal, karaciğer enzim yükselmesi (nintedanib)
- Pirfenidon ile cilt fotosensitivitesi ve ışığa karşı duyarlılık artışı
- Hastalığın akut alevlenmesi (akut eksaserbasyon) — yüksek mortalite riski
- Kronik solunum yetmezliği gelişimi
- Akciğer transplantasyonu seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir
Sıkça Sorulanlar
IPF tamamen iyileşir mi?
IPF kronik ve ilerleyici bir hastalıktır. Antifibrotik ilaçlar hastalığın ilerleme hızını yavaşlatır, ancak mevcut hasarı geri döndürmez.
Sigara IPF'i kötüleştirir mi?
Evet. Sigaranın bırakılması hastalık seyri üzerinde önemli olumlu etki sağlar.
Egzersiz yapabilir miyim?
Pulmoner rehabilitasyon programı solunum kapasitesi ve yaşam kalitesini iyileştirir; düzenli orta yoğunluklu egzersiz önerilir.
Akciğer nakli kimlere yapılır?
İlerlemiş IPF olgularında, başka tıbbi engel yoksa akciğer transplantasyonu seçilmiş hastalarda değerlendirilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Sarkoidoz Tanı, Tedavi ve Takip
Göğüs Hastalıkları
Sarkoidoz tanı, tedavi ve takip — granülomatöz hastalığın multidisipliner yönetimi.
Solunum fonksiyon testleri
Göğüs Hastalıkları
SFT/PFT ile akciğer hacim, akım ve gaz değişiminin kapsamlı değerlendirilmesi.
Oksijen tedavisi
Göğüs Hastalıkları
Oksijen tedavisi — kronik solunum yetmezliğinde uzun süreli ev tipi ve hastane içi destek tedavisi.
Bronkoskopi
Göğüs Hastalıkları
İnce kameralı cihazla solunum yollarının doğrudan görüntülenmesi ve örnek alınması.
Bronşiektazi Hastalığı Tanı Tedavi Takip
Göğüs Hastalıkları
Bronşektazi tanı ve tedavi süreci — hava yollarının kalıcı genişlemesinin değerlendirilmesi ve yönetimi.
Nadir Akciğer Hastalıkları Tanı, Tedavi, Takip
Göğüs Hastalıkları
Nadir akciğer hastalıklarında tanı, tedavi ve uzun dönem takip değerlendirmesi.
Akciğer CA Tanı, Takip
Göğüs Hastalıkları
Akciğer kanseri tanı süreci ve onkolojik takip — radyolojik, patolojik ve moleküler değerlendirme.
Spirometri
Göğüs Hastalıkları
Akciğerlerin solunum kapasitesini ölçen, obstrüktif ve restriktif hastalıkları ayırt eden temel test.