Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi

Tiroid nodüllerinden ultrason eşliğinde ince iğneyle hücre örneği alınması işlemi (TİİAB).

Şüpheli tiroid nodüllerinden ultrason rehberliğinde ince iğne ile hücre örneği alınarak iyi/kötü huylu ayrımı yapılan tanısal işlemdir.

Ne için yapılır

  • Ultrasonda 1 cm ve üzeri orta-yüksek riskli (TI-RADS 4-5) tiroid nodülleri
  • 5 mm üzerinde olup mikrokalsifikasyon, düzensiz sınır gibi yüksek şüpheli özellikler taşıyan nodüller
  • Boyun lenf bezlerinde tiroid kanserini düşündüren büyüme ya da yapısal değişiklik
  • Hızlı büyüme, ses kısıklığı veya yutma güçlüğü gibi belirtilerle birlikte saptanan nodül
  • Çocuklukta boyun bölgesi radyasyon öyküsü ya da ailede tiroid kanseri olan kişilerde küçük nodüllerin değerlendirilmesi
  • Daha önce yetersiz (Bethesda I) gelen biyopsinin tekrarı ya da büyüyen nodülün yeniden değerlendirilmesi

Hazırlık

  • Aç gelmek zorunlu değildir; normal beslenme sürdürülebilir
  • Kan sulandırıcı ilaçlar (varfarin, klopidogrel, yeni nesil antikoagülanlar) işlem öncesi hekim onayıyla geçici kesilebilir; aspirin genellikle gerekirse devam eder
  • Bilinen kanama bozukluğu, aspirin/klopidogrel kullanımı ve alerji öyküsü işlem öncesi bildirilir
  • Önceki tiroid ultrason ve kan tahlilleri (TSH, T3, T4) getirilir
  • Boyun bölgesi açık kalacak şekilde gevşek bir kıyafetle gelinir; takı çıkarılır

İşlem nasıl yapılır

  1. Hasta sırtüstü, başı arkaya doğru hafif kaldırılmış pozisyonda yatırılır
  2. Boyun bölgesi antiseptikle temizlenir; lokal anestezi genellikle gerekmez, ancak istenirse cilt yüzeyel uyuşturulabilir
  3. Ultrason eşliğinde nodül görüntülenerek 25-27 gauge ince bir iğne ile birkaç pasaj yapılır ve hücre örneği alınır
  4. İşlem sırasında hastadan yutkunmaması ve hareket etmemesi istenir; her iğne giriş süresi yaklaşık 5-10 saniyedir
  5. Genellikle 2-4 örnek alınır; örnekler lam üzerine yayılır ve patolojiye gönderilir, gerekirse tiroglobulin yıkama sıvısı da alınır
  6. İşlem yaklaşık 15-20 dakika sürer; ardından bölgeye 10-15 dakika baskı uygulanır

İşlem sonrası

  • İşlem sonrası 30-60 dakika gözlem altında tutulur ve hasta günlük yaşamına dönebilir
  • Patoloji sonucu Bethesda Sistemi'ne göre raporlanır: I (yetersiz), II (benign), III (önemi belirsiz atipi/AUS), IV (folliküler neoplazi şüphesi/FN), V (malignite şüphesi), VI (malign)
  • Bethesda II sonuçlarda 6-12 ay sonra ultrason takibi yeterli olur
  • Bethesda III-IV sonuçlarda biyopsi tekrarı veya moleküler test, V-VI'da cerrahi değerlendirme planlanır
  • Bethesda I (yetersiz) sonuçta 4-6 hafta sonra biyopsi tekrar edilir
  • İşlem yerinde 1-2 gün hafif hassasiyet veya morluk olabilir; istirahat ve ağrı kesici yeterlidir

Riskler

  • Genellikle güvenli bir işlemdir; ciddi komplikasyon oranı çok düşüktür (%1'in altında)
  • İşlem yerinde küçük hematom (kanama) ya da morluk en sık görülen yan etkidir
  • Ağrı, hassasiyet ve nadiren geçici yutma güçlüğü olabilir
  • Çok nadir olarak enfeksiyon veya boyundaki yapılarda yaralanma bildirilmiştir
  • Yetersiz örnek alınması (Bethesda I) durumunda işlemin tekrarı gerekebilir

Sıkça Sorulanlar

TİİAB ağrılı mı?

İşlem ince iğne ile yapıldığı için kan alma kadar veya biraz daha rahatsız edicidir, ancak genellikle iyi tolere edilir. İstenirse cilde lokal anestezi uygulanabilir; çoğu hasta lokal anesteziye gerek duymaz.

Sonuç ne zaman çıkar?

Patoloji sonucu genellikle 5-10 iş günü içinde hazır olur. Sonucunuzu poliklinik kontrolünde hekiminiz Bethesda kategorisine göre yorumlar ve sonraki adımı planlar.

Biyopsi sonucu iyi huylu çıkarsa ne olur?

Bethesda II (benign) sonuçta nodülün kötü huylu olma olasılığı çok düşüktür; genellikle 6-12 ay arayla ultrason takibi önerilir. Nodül büyürse veya görünümü değişirse tekrar biyopsi gündeme gelebilir.

İşlem sonrası ne yapmalıyım?

İşlemden sonra ağır egzersiz ve sıcak duşu birkaç saat ertelemeniz önerilir. Boyun bölgesinde hafif ağrı olursa basit ağrı kesici yeterlidir. Şiddetli ağrı, büyüyen şişlik ya da nefes darlığı olursa hekiminize başvurun.