Gerçek IgE aracılı gıda alerjileri ile psödoalerji, laktoz, fruktoz ve histamin intoleranslarında bireysel eliminasyon ve dengeli beslenme planı.
Ne için yapılır
- Hekim tarafından tanısı konmuş IgE aracılı gıda alerjileri (süt, yumurta, fındık, kabuklu deniz ürünleri, vb.)
- Laktoz intoleransı (sindirim sistemi yakınmaları)
- Fruktoz malabsorpsiyonu
- Histamin intoleransı / psödoalerjik reaksiyonlar
- FODMAP intoleransı (irritabl bağırsak sendromu eşlikli)
- Çocuklukta tanılı çoklu gıda alerjileri ve geçiş süreçleri
- Eozinofilik özofajit gibi gıda ilişkili gastrointestinal hastalıklar
Hazırlık
- Hekim tarafından yapılan alerji testleri (spesifik IgE, prick test) veya nefes testleri (laktoz/fruktoz) sonuçları
- Detaylı semptom günlüğü (gıda-zaman-belirti)
- Eliminasyon denemesi geçmişi varsa kayıtları
- Eşlik eden anafilaksi öyküsü ve epinefrin oto-enjektör kullanımı bilgisi
İşlem nasıl yapılır
- Diyetisyen tanıya göre gerçek alerji ve psödoalerji ayrımını netleştirir; hekim raporu doğrultusunda hareket edilir
- Şüpheli gıdaların 2-6 hafta süre ile eliminasyonu planlanır
- Eliminasyon süresi sonrası kontrollü yeniden yükleme (rechallenge) ile bireysel tolerans belirlenir
- Gıda etiketi okuma eğitimi (gizli alerjenler — kazein, laktoz, gluten, soya) verilir
- Çapraz reaktivite (örn. huş poleni-elma) ve çapraz kontaminasyon riskleri öğretilir
- Eliminasyon sırasında alternatif kaynaklarla beslenme yeterliliği (kalsiyum, demir, B12) sağlanır
İşlem sonrası
- Eliminasyon süresince 2 haftada bir kontrol
- Yeniden yükleme aşamasında haftalık takip
- Çocuklarda büyüme-gelişme parametreleri ile yıllık değerlendirme
- Alerji uzmanı / immünoloji hekimi ile koordineli izlem
Riskler
- Anafilaksi riski olan IgE alerjilerinde gıda denemesi yalnızca kontrollü ortamda hekim eşliğinde yapılmalıdır
- Geniş eliminasyon protokollerinde besin yetersizliği ve yeme bozukluğu riski
- Çocuklarda büyüme geriliği ihtimali
- Aşırı uyaranlı yorumlama — gerçek olmayan alerji varsayımı ile gereksiz kısıtlama
Sıkça Sorulanlar
Alerji ile intolerans aynı şey mi?
Hayır. Alerji bağışıklık sisteminin (IgE) aracılık ettiği reaksiyondur; intolerans ise sindirim/metabolik temelli, bağışıklığı içermeyen bir durumdur.
İnternette gördüğüm IgG testleri güvenilir mi?
Hekim ve diyetisyen meslek kuruluşları IgG bazlı gıda intolerans testlerini klinik olarak önermez; tanı ayrıntılı öykü, eliminasyon-yeniden yükleme ve gerektiğinde IgE/nefes testleri ile konulur.
Eliminasyon ne kadar sürer?
Genellikle 2-6 hafta arası planlanır; kalıcı eliminasyon kararı yeniden yükleme sonrası bireysel toleransa göre verilir.
Çocuğumun süt alerjisi geçer mi?
Çocukluk süt ve yumurta alerjilerinin önemli kısmı okul çağına kadar tolerans geliştirir; kontrollü oral provokasyon hekim eşliğinde planlanır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Eliminasyon Diyeti
Beslenme ve Diyetetik
Eliminasyon Diyeti — gıda intoleransı ve duyarlılık nedenlerinin tespitine yönelik tıbbi gözetimli beslenme programı.
İrritabl Bağırsak Sendromu Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
İrritabl Bağırsak Sendromu Beslenme Tedavisi — FODMAP eliminasyon ve kişiye özel diyet planlaması.
Fonksiyonel Tıp ve Bütüncül Sağlık Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Bireyin sağlık durumunu bütüncül değerlendiren, kanıt temelli beslenme danışmanlığı.
Atopik Cilt Hastalıklarında Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Atopik Cilt Hastalıklarında Diyet Danışmanlığı — gerçek besin alerjisi ile psödoalerji ayrımına dayalı plan.
İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları Eğitimi ve Diyet Danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
İnflamatuar Bağırsak Hastalıklarında Beslenme — Crohn ve ülseratif kolitte aktif/remisyon dönemi planı.
Tüm Otoimmin Kronik Hastalıklarda
Beslenme ve Diyetetik
Otoimmün Kronik Hastalıklarda Beslenme Danışmanlığı — Anti-İnflamatuvar Beslenme Yaklaşımı
Gebelik beslenme danışmanlığı
Beslenme ve Diyetetik
Gebelik beslenme danışmanlığı — anne ve bebek sağlığı için trimestere özel beslenme planlaması.
Biyoelektrik impedans analizi
Beslenme ve Diyetetik
Biyoelektrik impedans analizi (BİA) — vücut yağ, kas ve su oranlarının ölçümü.