Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Skolyoz cerrahisi

Skolyoz cerrahisi — omurganın yana eğriliğinin enstrümantasyon ve füzyon ile düzeltilmesi.

İlerleyici veya ileri derece eğriliklerde omurganın metal vidalı çubuklarla düzeltilip füzyon ile sabitlendiği omurga cerrahisi işlemidir.

Ne için yapılır

  • Adolesan idiopatik skolyoz — Cobb açısı 45-50° ve üzeri (büyüme tamamlandığında bile ilerleme riski)
  • Konjenital skolyoz (doğuştan vertebra anomalisi) — hızlı ilerleyen veya nörolojik bulgulu olgular
  • Nöromusküler skolyoz (serebral palsi, kas distrofisi) — oturma dengesi bozulmuş hastalar
  • Erişkin dejeneratif skolyoz — şiddetli sırt-bel ağrısı, radikülopati, ilerleyici dengesizlik
  • Konservatif tedaviye (korse, fizik tedavi) yanıt vermeyen ve büyümeye rağmen ilerleyen eğrilikler
  • Solunum-kardiyak fonksiyonu etkileyen ileri torasik eğrilikler (genelde Cobb 70°+)

Hazırlık

  • Tam ortopedik muayene, ayakta tüm omurga grafileri, yan eğilme testleri ve MR/BT görüntüleme
  • Solunum fonksiyon testleri ve EKG; ileri eğriliklerde kardiyoloji konsültasyonu
  • Cerrahi öncesi 8 saat aç kalma; kan sulandırıcılar hekim onayı ile düzenlenir
  • Otolog kan hazırlığı veya hücre kurtarma sistemleri için kan tahlilleri
  • Cilt değerlendirmesi ve skolyoz seviyesinin işaretlenmesi

İşlem nasıl yapılır

  1. Genel anestezi altında nöromonitörizasyon (sinir fonksiyonu canlı izlemi) elektrotları yerleştirilir
  2. Hasta yüzüstü pozisyona alınır; sırttan orta hat kesi yapılır ve omurga seviyeleri ortaya konur
  3. Vertebralara pediküler vidalar yerleştirilir; röntgen veya navigasyon ile vida pozisyonu doğrulanır
  4. Önceden şekillendirilmiş çubuklar vidalara takılır; çevirme ve düzeltme manevralarıyla eğrilik azaltılır
  5. Eklem yüzeyleri temizlenir, kemik grefti yerleştirilir (füzyon — kemiklerin kaynaması)
  6. Cilt katmanlar halinde kapatılır; uyandırma sonrası nörolojik kontrol yapılır

İşlem sonrası

  • 1-2 gün yoğun bakım takibi; toplam 5-7 gün hastanede kalış
  • İlk 24-48 saat ağrı kontrolü ve mobilizasyon (genelde 2. gün ayağa kaldırma)
  • İlk 6 hafta ağır kaldırma, eğilme ve dönme kısıtlaması; bazı olgularda destekleyici korse
  • Düzenli grafi kontrolleri ile füzyon takibi (3., 6., 12. ayda)
  • Kademeli aktiviteye dönüş: hafif yürüyüş 4-6 hafta, sportif aktivite 6-12 ayda hekim onayı ile

Riskler

  • Enfeksiyon (yüzeyel veya derin, %1-3)
  • Kanama, hematom ve yüksek hacimli işlemde transfüzyon ihtiyacı
  • Nörolojik komplikasyon — sinir-omurilik yaralanması (nadir, nöromonitörizasyon ile risk azalır)
  • Vida malpozisyonu veya çubuk kırılması — revizyon gerekebilir
  • Psödoartroz (yetersiz kaynama), bitişik segment dejenerasyonu, anestezi reaksiyonları

Sıkça Sorulanlar

Skolyoz cerrahisinden sonra omurga eski esnekliğine kavuşur mu?

Hayır, füzyon yapılan segmentler hareketsiz hale gelir. Ancak günlük yaşam aktiviteleri büyük ölçüde sürdürülebilir; füzyon dışı bölgeler hareket sağlar.

Çocuklarda hangi yaşta yapılması uygundur?

Genelde büyüme yavaşladığında veya tamamlandığında (kız çocuklarda ortalama 13-15, erkeklerde 14-16 yaş) ve eğrilik 45° üzeriyse planlanır. Erken başlangıçlı skolyozda büyüyen çubuk gibi farklı yöntemler uygulanır.

Spor ve fiziksel aktiviteye dönebilir miyim?

Yürüyüş, yüzme, bisiklet gibi düşük etkili aktivitelere 3-6 ayda dönülebilir. Temas sporları ve ağır kaldırma gerektiren aktiviteler için 6-12 ay beklenir; bireysel olarak hekim değerlendirir.

Cerrahi eğriliği tamamen düzeltir mi?

Genelde eğriliğin %50-70 oranında düzeltilmesi hedeflenir. Tam düzeltme her olguda mümkün olmaz; amaç ilerlemeyi durdurmak, dengeyi sağlamak ve ağrıyı azaltmaktır.